Piet Mondriaan

Dit is een beetje een raar stukje

Ik had de kaarten driekwart jaar geleden al gekocht. Ik heb nog een blauwe maandag les van hem gehad op de academie, en om Canto Ostinato kan en hoef ik op papier niet heen.

Ik werd voorgesteld aan minimal music door John Zeiner, de eerste docent die ik serieus nam. Ik zag een A4tje op de deur van de slager met in mijn herinnering alleen het woord ‘Tekenlessen’ en een telefoonnummer.

Het zag er zo belachelijk uit dat ik dacht: ‘Dit is iets.’

Hij gaf les op zolder aan het einde van de straat en er ging een wereld voor me open. Kunstboeken, tekenen, discussies, schilderen, muziek.

We deden om beurten een bandje in het apparaat en ik koos steevast Einstein on the Beach. Hier iets met een raampje waardoor je zicht hebt op een wereld maar er nog geen deel van uitmaakt.

Ik leerde Mondriaan kennen via foto’s. Pas toen ik de werken in het echt zag werd ik gegrepen door wat er geprobeerd werd. Hij probeerde in mijn beleving een beeld zo scherp te maken dat die poging voor mij de inhoudelijkheid van het werk werd. Als je goed kijkt dan zie je dat de kwast mechanisch wil zijn maar nooit mechanisch wordt.

De mens wil er maar niet tussenuit.

Ik las een recensie van een nieuw verschenen uitvoering van Einstein on the Beach, inmiddels het belangrijkste werk in mijn leven. Er gaan weinig dagen voorbij waarin ik deze opera niet een of soms wel vier keer achter elkaar beluister. Maar dan dus wel in de eerste uitvoering.

In de eerste uitvoering hoor je hoe er gezwoegd wordt om alle noten gespeeld te krijgen, je hoort hoe alles in de partituur ingaat tegen alles wat ze geleerd hebben. Het is een revolutionair werk en ik vind het mooi om dat ook in de uitvoering te horen. Het klinkt als een bevochten inzicht.

Bij de tweede uitvoering, uit m’n hoofd vijftien jaar later, heeft iedere bijdragende muzikant les gehad in minimal music en is de lol er dus vanaf. Het is een perfecte uitvoering.

Liggend onder het dak boven de binnenplaats van het Scheepvaartmuseum bedenk ik me dat dit waarschijnlijk de meest perfecte uitvoering is die ik ooit gehoord heb. Hier is niets bevochten. Het is ingestudeerd en uitgevoerd. Niks mis mee, maar niet waarvoor ik kwam.

Het was een fantastische avond hoor, daar niet van, maar ik vraag me dan wel af waar Mondriaan zijn lat zou leggen. Zou hij het perfecter willen? En hoe zou dat eruit zien?

Ik heb gezeurd bij Google om een goed beeld bij dit verhaal. Het is er niet, zegt Google.

Dan maar zo: als je de volgende keer een Mondriaan ziet, bekijk het werk van heel dichtbij, en zie hoe hard daar gewerkt wordt voor iets nieuws. Voor ons.

En dat dat niet helemaal lukt, maar dat het heel mooi is hoe hij dat probeert, omdat perfectie ook geen antwoord is.

Please follow and like us:
onpost_follow

One Reply to “Piet Mondriaan”

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *