Ugo Rondinone

Ik weet nog dat de link snel gelegd was. De buurjongen zei dat de Paashaas niet bestond. Mijn eerste echte deceptie.

Thuis ging ik verhaal halen, want dan bestonden Sinterklaas, de Koningin en Kerstman ook niet.

Misschien was dat de kiem van een besef wat later groeide: iedere deceptie maakt onschuldige slachtoffers in z’n kielzog.

Teleurstelling wapent ons tegen nieuwe teleurstellingen, we zetten ons schrap en plaatsen hekken in ons hoofd.

In de ontluistering wordt ook de periferie onschadelijk gemaakt, zoals gezond weefsel rondom een gezwel voor de zekerheid wordt weggesneden.

Of Abrikozenjam, met daarin een klein wit puntje. Ik las dat schimmel rondom zo’n plek actief is voor ze zichtbaar wordt. Ik gooi die hele pot dan voor de zekerheid maar weg.

Of een muggenbeet. Er ontstaat een reactie die verder reikt dan de reactie zelf, de jeuk begint ver voor de bult.

Hoe verder de deceptie van onze invloed af staat, hoe groter de cirkels. Zo heb ik mezelf voorgenomen niet meer naar de VS te gaan zolang Twitler daar de scepter zwaait. Dat is nogal een cirkel, ik weet het.

Hoe langer je leeft, hoe meer deceptie, dus we krabben en snijden ons drie slagen in de rondte. We snijden cirkels in ons beeld van de wereld, telkens weer teleurgesteld. 

We weten meer, we weten het sneller, we weten het beter en onze meningen zijn er inmiddels op getraind. We leggen de deuglat nogal hoog omdat we uit de wereld onder onze vingertoppen kunnen kiezen. Op een beeldscherm weliswaar, maar dat kan die mening niet zo heel veel schelen.

De reikwijdte van onze blik is enorm toegenomen, onze invloed zeker niet. Als een probleem jouw naam niet kent, door wie word je dan geroepen?

Misschien loont het om het wat kleiner te houden, tot het deel van de wereld waar je invloed op hebt. Je omgeving, je geliefde, je vrienden en familie, spelers in hetzelfde stuk. Ook daar is teleurstelling op den duur niet te vermijden, maar wordt in ieder geval je stem gehoord.

Ik weet niet precies wat de vraag hier is, maar zoals altijd is het juiste antwoord: Liefde.

On Kawara

Als iets een begin heeft dan kent het ook een einde. Leven is dodelijk en we sterven allemaal aan de gevolgen van onze geboorte.

Het heeft best lang geduurd voor ik de rust vond om het werk van On Kawara op m’n eigen manier te begrijpen, of om begrip ervan in me te laten landen. Ik denk dat ik er te hard mijn best voor deed, of er teveel naar zocht.

“Een dichter moet sporen van zijn doortocht achterlaten, geen bewijzen.” — René Char

Het Hier en Nu neemt een voorname plek in binnen de leer van het Boeddhisme. Gisteren is voorbij, je zorgen maken over de toekomst heeft geen zin, het enige wat te beïnvloeden is zijn het hier en het nu. De kunst van het leven in de tegenwoordige tijd, en dat mag je denk ik heel letterlijk nemen.

De dataschilderijen van On Kawara zijn misschien een beoefening van die gedachte. Alleen een aandachtige aanwezigheid op deze datum, op deze plek. Een klein monument voor de dag, en morgen weer opnieuw.

Zijn uitspraken zijn klein, in de vorm van cijfers en taal, afspraken die we als soort met elkaar delen. Hoe rijker de taal, hoe belangwekkender de stilte.

Het werk is voor mij een stille viering van het leven zelf. Niet uitbundig met slingers en ballonnen, maar in aandacht, een spoor van tijdelijke aanwezigheid. Rijkdom zit soms in de stilte en niet in het benoemen.

Betekenis is soms een schuwe kat. Als je haar wilt aaien vlucht ze weg, laat je haar met rust dan komt ze kopjes geven.