Peter Paul Rubens

Stel, je hebt een uitkering, de maatschappij heeft even geen geld over voor jouw kwaliteiten. Je bent jarenlang opgeleid voor een vak waar nu geen vraag naar is, of je bent wegbezuinigd door inkrimping, automatisering of privatisering, waardoor winst in de maatschappij de enige norm lijkt te zijn geworden.

In ruil voor je uitkering moet je voortdurend beschikbaar zijn. Iedere dag van je leven is eigenlijk een lening, want je leeft nog dankzij de Staat, die je hier dan ook constant aan herinnert.

Het Koningshuis wordt bekostigd door ons allemaal, maar de bezittingen die zij met dat geld vergaren zijn daarna privé eigendom, en daar heeft dan blijkbaar niemand meer iets mee te maken, dat maken ze allemaal zelf wel uit, en ze betalen geen cent belasting.

Zo kon het dus gebeuren dat een tekening van Peter Paul Rubens in Londen op de veiling kwam, terwijl ze voor het Boijmans een topstuk in hun Rubenscollectie zou vormen. Een kunstwerk van ons allemaal, onderdeel van ons nationaal erfgoed, verkwanseld aan de hoogste bieder in het buitenland.

De tekening was eigendom van Prinses Christina, via generaties aan haar overgeleverd. De eerste bezitter was de latere Koning Willem II, die ook leefde van een staatstoelage. Het werk was dus gewoon van ons, van Nederland, want het is met staatsgeld verworven.

Het is al erg genoeg dat Christina niet de beleefdheid had om een Nederlands museum de kans te geven het werk voor Nederland te behouden, het ergste vind ik dat de Vereniging Rembrandt nog heeft meegeboden op de veiling en achter het net viste, haar bod werd overboden. De (private) Vereniging Rembrandt ondersteunt aankopen die Nederlandse musea zich niet alleen kunnen veroorloven.

Het hoogste gezamenlijk bod van het Boijmans, de Vereniging Rembrandt en de Nederlandse staat bleek niet hoog genoeg. De winst heeft dus gewonnen, het werk is naar het buitenland en het komt ook nooit meer terug.

Prinses Beatrix is overigens beschermvrouwe van de Vereniging Rembrandt, maar dat even terzijde..

De één wordt huisjesmelker, de ander neemt steekpenningen aan. Weer een ander is grootaandeelhouder van Shell en Christina verkoopt schaamteloos ons cultureel erfgoed aan de hoogste bieder.

En het Land betaalt alles zonder morren, want het is natuurlijk wel het Koningshuis. Er worden geen vragen door de Politiek gesteld want ja, dat doe je niet. Want ja, het Koningshuis.

Ik krijg daar jeuk van op plekken waar ik niet kan krabben. Een republiek is ook een poppenkast, ik ben niet helemaal achterlijk, maar volgens mij wint de gedachte aan die staatsvorm voor mij wel langzaamaan terrein.

En dan heb ik nog niet eens iets met Rubens.

Peter Paul Rubens

Daan van Golden

Ik weet niet precies wat ik er zo ergerlijk aan vind, die tegelwijsheden op Facebook, maar ik kan me er kostelijk aan irriteren. Stuk voor stuk prachtige vergezichten door twintig open deuren.

Vandaag kwam ik er weer een tegen, ik besteedde er eerst geen aandacht aan: ‘Iedere wijze Uil is ooit begonnen als een Uilskuiken.’ Een waarheid als een koe, en met koeien loopt het nooit goed af.

Totdat die zin weer in me opkwam bij de berichten over de studentenstakingen.

‘Klimaatspijbelaar’ is een dom en denigrerend woord. Alsof jongeren niet het volste recht hebben een mening te hebben over hun eigen toekomst en hun rol daarin te nemen. Alsof ze zich braaf zouden moeten houden aan hun vermeende plek in het systeem, in een wereld die straks sowieso niet meer bestaat als we nu niet naar ze luisteren.

De zelfverzekerdheid waarmee we als mensheid de toekomst tegemoet treden zonder onszelf te willen veranderen is op z’n zachtst gezegd misplaatst.

We hebben het niet bij het rechte eind gehad, en dat is niet de eerste keer. We hebben het -in goed Nederlands- gewoon nogal verprutst. Klimaatbewuste jongeren vervolgens wegzetten als spijbelaars geeft aan dat je er niets van snapt.

Spijbelen is volgens het woordenboek: je onttrekken aan de leerplicht. Wie in deze situatie niet niet wil leren lijkt me eigenlijk vrij duidelijk.

Zij hebben hun hele toekomst te verliezen, en die van alle generaties na hen, en worden vervolgens in de hoek gezet als stoute, ongehoorzame kinderen. Zo zit het denk ik helemaal niet, ze verkiezen alleen een andere autoriteit dan die van een achterhaald en ouderwets systeem.

Sorry hoor, vooruit dan maar, ik weet het anders ook niet: ‘Wie de Jeugd heeft, heeft de Toekomst.’ Soms heeft een tegel ook gewoon gelijk.

Daan van Golden, ‘Youth is an Art.’

Moniek Toebosch

Een bijna kinderlijke verwondering met bijbehorend bijgeloof, hoe vaak geven we daar nog aan toe? We beginnen allemaal op die manier, maar ergens onderweg hebben we ze ingeleverd. Als aanbetaling op volwassenheid, of als onderpand voor groei.

Het werk ‘Engelenzender’ van Moniek Toebosch was van 1994 tot 2000 te horen via de autoradio op de Houtribdijk tussen Enkhuizen en Lelystad. De zendmachtiging voor de frequentie werd persoonlijk verleend door toenmalig minister van Cultuur Hedy d’Ancona. De zender werd in 2000 opgedoekt vanwege een nieuwe zenderverdeling, want het blijft natuurlijk wel Nederland.

De Engelen van Toebosch zingen weer, en dat is denk ik heel goed nieuws.

In het kader van de tentoonstelling ‘Vrijheid’ in de Fundatie in Zwolle is het werk nu als app beschikbaar. Hans den Hartog Jager stelde de tentoonstelling samen, een overzicht van hedendaagse Nederlandse kunst in vijftig mijlpalen.

Toebosch gebruikt de auto als intieme schuilplek waar het Hogere tot de luisteraar kan komen in de vorm van engelengezang.

Met vluchtigheid als voornaamste materiaal is het misschien wel een van de mooiste kunstwerken ooit in de Nederlandse openbare ruimte. Het is er alleen als je het wilt horen en anders is het er gewoonweg niet. Een beetje zoals religie eigenlijk ook zou moeten werken.

Ik ben heel blij dat het werk weer te horen is, juist in een tijd waarin we iedere hulp van buitenaf of hogerhand misschien wel heel goed kunnen gebruiken. Ja, dat is naïef, en gelukkig maar. Als je niet bereid bent van tijd tot tijd naïef te zijn dan heeft kunst je niet zoveel te bieden.

Of de engelen nu te horen zijn via de ether of een app maakt mij uiteindelijk niet zo heel veel uit. We hebben als mensen engelen uitgevonden, dus we hadden ze blijkbaar nodig. Misschien is het dan ook wel een goed idee om ze nu verder gewoon ongestoord hun werk te laten doen.

Geluidsfragment van de Engelenzender:

https://m.soundcloud.com/…/fragment-engelenzender-moniek-to…